e-Öğrenme Sisteminin Tasarlanması ve Geliştirilmesi

Eğitim ve Teknoloji

Eğitim artık teknolojiyle ayrılmaz bir bütündür. Eğitimin her alanında teknoloji vardır ve bu teknolojileri en uygun şekilde kullanmak gerekmektedir. Günümüz iletişim teknolojileriyle yüz yüze ve uzaktan eğitim uygulamaları geliştirilmiştir.

Yeni Teknolojiler

21. yüzyılda ortaya çıkan yeni teknolojiler, ses tanıma, görüntü tanıma, artırılmış gerçeklik, dokunmatik yüzeyler, çok sensörlü yazılımlar öğrenme hayatının önemli bir parçası haline gelmiştir.

Siri, Google Asistant gibi uygulamalar ses tanımaya örnek verilebilir. Kameralar yardımıyla yüzün tanınması, eşyaların ayırt edilmesi görüntü tanıma alanına girmektedir. Aynı anda kullanılabilen masa büyüklüğündeki dokunmatik ekranlar sayesinde öğrenenler etkileşim halinde olabilmektedir. Hem öğrenme günlüğü hem öğrenme yardımcısı olarak kullanılan çok sensörlü yazılımlar da bulunmaktadır.

Bilgisayarın Öğretme ve Öğrenmede Kullanımı

Açık ve uzaktan öğrenimde bilgisayarların yeri çok önemlidir. Günümüzde mobil, tablet gibi küçük boyutlu cihazlar kullanılsa da bilgisayarların yeri kullanım alanına göre ayrıcalıkları vardır. Yüz yüze eğitimlerde öğrenmeyi desteklemek amacıyla bilgisayarlar kullanılırken, öğrenenler sınıf dışı ortamlarda da örneğin evlerinde kendi kişisel bilgisayarlarıyla öğrenme etkinlikleri yapabilmektedirler. 

Bilgisayar destekli eğitim uygulamaları öğrenenlere tekrar olanağı sunmakla beraber yeni konuları öğrenme, eksiklerini tamamlama, kendini değerlendirme gibi fırsatlar da sunmaktadır. En büyük avantajlarından biri yer ve zamandan bağımsız olarak kendi hızına göre öğrenme etkinlikleri gerçekleştirebilmesi ve geri dönütler alabilmesidir.

Bilgisayar destekli uygulamalar örnekleri;

• Değerlendirme,
• Alıştırma yazılımları,
• Dijital kaynaklar (.pdf, .epub, .mobi)
• Öğretici yazılımlar
• Benzetim yazılımları
• Eğitsel oyunlar
• Çoklu ortam materyalleri

e-Öğrenme Sisteminin Tasarlanması ve Geliştirilmesi

e-Öğrenme sisteminin tasarlanması ve geliştirilmesi uzman kişilerle teknolojinin yoğun kullanımını gerektirir. Bu süreç, öğretim ve öğrenme gereksinimlerinin analizi, öğretim ve öğrenme ortamlarının ve içeriğinin tasarımı, içeriğin geliştirilmesi, sistemin uygulamaya konulması ve değerlendirilmesi şeklinde sıralanır. 

Bu süreçte sıkça kullanılan model ADDIE'dir. 5 aşamadan oluşur:

1. Analysis (Analiz)
2. Design (Tasarım)
3. Develop (Geliştirme)
4. Implement (Uygulama)
5. Evaluate (Değerlendirme)

Kısaca aşamalardan bahsedelim.

Analysis (Analiz); tanıma sürecidir.
Design (Tasarım); taslak sürecidir.
Develop (Geliştirme); üretim sürecidir.
Implement (Uygulama); gerçekleştirme sürecidir.
Evaluate (Değerlendirme); değerlendirme ve geri bildirim sürecidir.

ADDIE ile ilgili yayınlanan sunuya buradan ulaşabilirsiniz.

e-Öğrenmeyi Neden Geliştirmeye İhtiyaç Duyarız?

e-Öğrenme birçok kurum tarafından düşük maliyetli olduğu için kullanılmaktadır. Kitle büyüdükçe ve kullandıkça maliyet düşecektir. e-Öğrenme birçok açıdan bakıldığında önemli olduğu açıktır. Coğrafi konumlardan dolayı erişim sağlayamayan bireyler için önemi oldukça büyüktür. Örneğin yurt dışında yaşayan, hapishanede olan, rahatsızlığı nedeniyle dışarı çıkamayan bireyler için e-öğrenme önemlidir. Kültürel ve dini sebeplerle katılamayan, yüz yüze öğrenim gören kişilerin sınıf içinde utangaç ve çekingen olması durumunda e-öğrenme kurtarıcıdır.

e-Öğrenme ile kişilere bir dizi kavramlar öğretilebilir, yeni yöntemler, problem çözme, kişiler arası iletişim becerileri kazandırılabilir. Sunum yapma, tartışmalara katılma gibi etkinlikler bunlara örnek sayılabilir. Bazı psiko-motor beceriler de kazandırılabilmektedir. Örneğin basketbol oynama, bir müzik aleti çalma gibi etkinlikler bu becerilere girmektedir.

Coğrafi olarak çok dağılmış büyük bir öğrenen kitlesi olması durumunda e-öğrenme tercih edilir. Zaman kısıtlıysa, dinleme ve okuma becerileri zayıfsa, temel internet ve bilgisayar becerilerine sahipse, o derse ilişkin ön bilgilerin olması, kişilerin kendi kendilerine öğrenebiliyor olmaları, söz konusu içerik gelecekte de kullanılabilecekse, eğer bilişsel becerileri kazandırmak önemliyse, uzun dönemli yani yaşamboyu öğrenme gibi bir durum söz konusuysa e-öğrenme tercih edilir. Söz konusu öğrenme sürecine ait veri toplama e-öğrenme sürecinde daha olasıdır.

e-Öğrenme Yaklaşımları

Kendi Kendine Öğrenme

Öğrenen kendi kendine öğrenebilir, kendi hızına göre ilerleme kaydedebilir. Bildiği konuları geçebilir. 

Öğretici veya Danışman Gözetiminde Öğrenme

Gözetmenler tarafından gerçekleşir.

e-Öğrenme Yazılımları 

• e-Öğrenme İçeriği
• basit öğrenme kaynakları (sunu, video, ses vb.)
• etkileşimli dersler (animasyon, multimedya, sayfa sayfa dersin içeriğine özgün olarak tasarlanan ekranlar, grafikler)
• similasyonlar (gerçek dünyanın bilgisayar ortamında etkileşimli biçimde tasarlanması,öğretmenler için yapılan bir simülasyon, sınıf yönetiminin temel becerilerini kazanmasına yönelik simülasyonu)
• Hizmetiçi eğitimlerde doğrudan o işle ilgili materyaller.
• e-öğretici, yönlendirici (etkileşimi sanal sınıflarla taşımasıdır.)
• işbirlikçi öğrenme (çevrimiçi tartışma grupları, bir ödevde aynı anda birden fazla kişinin çalışması)
• sanal sınıf (video konferans ile dersin yürütülmesi)
• Eş zamanlı
• video konferans
• belli bir süre aralığında içeriğin canlı verilmesi
• uygulama paylaşma
• beyaz tahta
• Eş zamansız
• eposta
• tartışma forumları
• wikiler
• bloglar

e-Öğrenme Kalitesi

• Öğrenen Odaklı İçerik: İhtiyaç duyduğu bilgiyi içermelidir.
• Parçalama: Mümkün olduğunda içeriğin parçalanmasıdır.
• İçerik: Öğreneni sürüklemeli, sıkmamalı, gerçek bir öğrenme deneyimi yaşatmalı.
• Etkileşim: Süreklilik önemlidir.
• Kişiselleştirme: Sabit bir yapı yerine öğrenenin kendine göre belirleyebileceği bir yapı sunulmalıdır. Ortamı kendisine göre düzenleyebilmelidir.

Harmanlanmış Öğrenme

Etkinliklerin bazıları yüz yüze, bazıları uzaktan yapılmaktadır.